V5boekverslag | v5boekverslag.jouwweb.nl

Maak jouw eigen website met JouwWeb

De stille kracht

Beschrijving

Schrijver: Louis Couperus

Titel: De stille kracht

Druk: 2^e druk

Uitgever, jaar, plaats: Koninklijke drukkerij G.J. Thieme bv, 1994, Nijmegen

Jaar van eerste druk: 1900

Aantal pagina’s: 270

Motto: -

Indeling: Het boek is opgedeeld in genummerde “delen” en die zijn nog weer opgedeeld in genummerde hoofdstukken.

“Samenvatting

Het verhaal gaat over de resident van Laboewangi, genaamd Otto van Oudijck. Hij woont samen met zijn tweede vrouw Léonie en vier kinderen op het land. Hij is erg druk met zijn werk en kan het niet goed vinden met zijn regent. Hij merkt niet dat Léonie hem bedriegt met vele mannen, waaronder ook haar stiefzoon Theo en de aantrekkelijke Addy. Addy heeft ook wat met de dochter van Otto. Het eiland wordt geteisterd door iets wat de bewoners “de stille kracht” noemen. Het gaat hier om een kracht die er voor kan zorgen dat de Nederlanders weggaan van het eiland. Als Otto op een dag een regent ontslaat, omdat deze zich onbeschoft gedroeg op een feest, vertellen de bewoners dat de stille kracht hem zal pakken. Eerst gelooft de familie hier niets van, maar als er vreemde dingen gebeuren in het huis, vlucht iedereen weg. Iedereen vertelt Otto dat dit komt door de regent, en als hij de regent dan een waarschuwing geeft stoppen de rare gebeurtenissen en iedereen komt weer terug. Een tijdje later komt Otto achter het verraad van Léonie met Addy. Om haarzelf te redden vertelt Léonie dat Addy alleen bij haar was om de hand te vragen van Doddy. Van Oudijck is hier tevreden mee en laat Doddy gaan. Dan lijkt alles weer goed te gaan, maar dan komt Otto erachter dat Léonie vreemdgaat. Ze scheiden en Léonie vertrekt naar Europa samen met de twee jongste kinderen. Ook Theo gaat weg, omdat hij een baan heeft gekregen. Otto besluit te stoppen met werken en vertrekt. Dan zoekt Eva Eldersma hem nog een keer op. Zij is de vrouw van een van de belangrijkste medewerkers van Otto. Hij blijkt nu ergens te wonen met een Javaanse vrouw. Na een tijdje te hebben gepraat nemen ze afscheid en dan zien de een man met een wit pak die Addy en Doddy al een keer had achtervolgt. De stille kracht, die ervoor had gezorgd dat Otto zijn macht verloor, is weer terug.

Personages

De belangrijkste personen in het boek zijn Otto, Léonie, Theo en Doddy Oudijck, Addy de Luce, Eva Eldersma en Raden Adipati Soerio Soenario.

Otto van Oudijck is een nuchtere man van 48 jaar. Hij is resident en is net als alle andere Nederlanders alleen maar bezig met zijn werk. Hij weet namelijk dat hij nog maar een paar jaar moet werken en dan kan hij met pensioen en dan pas begint zijn leven. Hij is getrouwd met Léonie van Oudijck, maar heeft 4 kinderen bij zijn eerste vrouw gekregen. Hij houdt zielsveel van Léonie en heeft veel vertrouwen in haar. Hij kan nauwelijks geloven dat Léonie vreemd gaat. Hij gelooft ook niet in de stille kracht en zoekt met zijn verstand steeds verklaringen voor de dingen die gebeuren in het huis. Op het einde van het boek gelooft hij er wel in en weet hij dat hij alles had gedaan om het te stoppen, maar dat er niets tegen te doen was.
Léonie van Oudijck is de tweede vrouw van Otto. Ze is 30 jaar oud en heel aantrekkelijk. Ze is heel egoïstisch. Ze heeft relaties met Theo en Addy en doet haar plichten niet die horen bij het zijn van een residentsvrouw. Zoals het organiseren van feesten en recepties.

Theo van Oudijck is 23 jaar en de oudste zoon van Otto en verveelt zich op het eiland. Hij heeft een relatie met zijn stiefmoeder en wordt heel boos op haar als hij erachter komt dat ze ook een relatie heeft met zijn vriend Addy.

Doddy van Oudijck is 17 jaar en de dochter van Otto. Ze is lief en aardig en is heel erg verliefd op haar eerste liefde Addy. Ze is dan ook heel blij dat ze gaat trouwen met hem en vertrekt dan met hem.

Addy de Luce is een vrouwenversierder. Hij heeft vele relaties en vindt dat geweldig. Zijn naam betekent ook verleider. Hij is eerst geschokt dat hij moet trouwen met Doddy maar na een tijd accepteert hij het en denkt hij dat het zijn straf is voor de relatie met Léonie.

Eva Eldersma is de vrouw van een van de werknemers van Otto en een goede vriendin van Otto. Ze verveelt zich op het eiland en om de tijd te verdrijven neemt ze allerlei taken van Léonie over. Haar man moet altijd heel hard werken en ze wordt daar soms heel boos door.

Raden Adipati Soerio Soenario is de regent van Laboewangi. Zijn band met Otto is niet goed. Otto vindt dat hij niet verantwoordelijk is, omdat zijn broer, die ook regent is, het geld van hun familie verdobbelt. Als Otto dan zijn broer ontslaat gaat hij ervoor zorgen dat Otto het heel moeilijk krijgt, omdat Adipati vindt dat het niet zijn schuld is.

Ruimte en tijd

Het hele verhaal speelt zich af op het eiland Java, in Nederlands Indië. Het grootste gedeelte in het huis van Otto en een deel op feesten in de omgeving. Het speelt zich af aan het einde van de 19e eeuw. De vertelde tijd is ongeveer een jaar. Alles speelt zich af in chronologische volgorde en er zijn een paar flashbacks.

Perspectief

Het boek is geschreven in een auctoriaal perspectief. Het is helemaal in de verleden tijd geschreven en de lezen krijgt de gevoelens van alle personages in het boek te weten.

Stijl

Het taalgebruik in het boek is erg ouderwets. Dit maakt het moeilijk om te lezen. Ook staan er veel Indische woorden in. Deze zijn aan de onderkant van de bladzijde wel vertaald. Ze maken het moeilijker om het boek te lezen maar maken het wel bijzonder.

Thema

Het thema van het boek is het mislukken van het strijden tegen het lot. Otto probeerde alles te doen om te strijden tegen de stille kracht, maar hij kreeg het niet voor elkaar om ervan te winnen. Dit kwam omdat de stille kracht altijd wint en er niets tegen te doen valt.

Motieven

Het boek bevat meerdere motieven, de belangrijkste zijn:
· het verschil tussen oost en west, dit heeft te maken met de verschillen tussen de Nederlanders uit het westen, die nuchter zijn en niet geloven in dingen zoals de stille kracht. En aan de andere kant de bewoners van Laboewangi die er bang voor zijn.
· overspel, en dan vooral het overspel van Léonie die haar het grootste deel van de dag bezighoudt
· geheimzinnigheid, de stille kracht is heel moeilijk te begrijpen en het is heel geheimzinnig wat het betekent bij de Nederlanders. Ook de geheimzinnige dingen die gebeuren in het huis spelen een grote rol in het verhaal
· verveling, alle Nederlanders vervelen zich op Java. Ze zoeken allemaal naar een manier waarop ze zich bezig kunnen houden. De meeste mannen gaan daarom heel hard werken. En de vrouwen moeten wat ander verzinnen. Dit kan ook verklaren waarom Léonie overspel pleegt. Zo heeft ze iets om over na te denken. Wat wel opvalt is dat aan het einde van het boek Otto juist wil ontsnappen aan het drukke leven en juist weg gaat om zich mee te kunnen vervelen.

In het boek zit ook een leidmotief, namelijk de witte hadji. Deze persoon komt vaak voor in het boek en is het symbool voor de stille kracht. Een hadji is namelijk een moslim die de bedevaartstocht naar Mekka heeft volbracht. Het staat voor moslim en het grootste deel van de bewoners is ook moslim. “ http://www.scholieren.com/boekverslag/59307

In de biografie uit 1987 wordt Louis Couperus een ‘onverbiddelijke man van zaken’ genoemd. Hij leefde van de pen en onderhandelde met zijn uitgever Veen dan ook scherp over zijn gages. In de 31 jaar dat Couperus actief was, produceerde hij zo’n 50 titels. Behalve romans, schreef hij verhalen, reisverslagen, feuilletons en sprookjes. Daarnaast was hij een echte reiziger. Italië en Zuid-Frankrijk waren geliefde pleisterplekken en hij ging als journalist naar Azië en Afrika.

Verhaalconventie

Het verhaal is een realistisch verhaal. Alle gebeurtenissen kunnen echt gebeurd zijn, het word allemaal zo waar en zo correct mogelijk opgeschreven.

Idee

Het idee van het boek is de gebeurtenissen van een rezident in Indië zo natuurgetrouw mogelijk weergeven. En wat de affaires en andere dingen die officieel niet horen allemaal voor invloed hebben op het leven.

Schrijver

“Couperus begon met het schrijven van gedichten, maar hij ontdekte vrij snel dat het schrijven van proza zijn kracht was. Zijn debuutroman Eline Vere (1889) was meteen een succes, mede doordat het werk als feuilleton in een Haagse krant verscheen. Eline Vere is een jonge vrouw van gegoede burgerlijke komaf die hartstochtelijk probeert om zich aan de gezapigheid van haar milieu te onttrekken, maar daar niet in slaagt. Aan het eind pleegt ze zelfmoord. Het is nog niet zo eenvoudig om aan te geven waarom zij dat nu precies doet. Zeker is dat zij absoluut overgevoelig is en een weinig stabiele persoonlijkheid heeft. Zo kan het gebeuren dat zij sterk onder de invloed komt van haar neef Vincent. Deze is half op de hoogte van de naturalistische ideeën die in de negentiende eeuw populair waren en spreekt er tegen Eline voortdurend over hoe zinloos het leven in zijn ogen is.

De belangrijkste romans van Couperus spelen in Den Haag. Behalve Eline Vere zijn De boeken der kleine zielen (1901-1903) en Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan... (1906) de bekendste voorbeelden. De schrijver toont ons in deze werken een wereld van voorbije glorie. Den Haag was namelijk de stad waar gepensioneerde ambtenaren uit Nederlands-Indië zich terugtrokken en zich erbij moesten neerleggen dat hun maatschappelijke rol zo goed als uitgespeeld was. De boeken der kleine zielen is een lijvige romancyclus in vier delen. Couperus toont hoe het aanzien van de welgestelde familie Van der Lowe langzaam afbrokkelt. In het spannende Van oude menschen staat een moord centraal, begaan in Indië. Deze moord is nooit opgehelderd en blijft in Den Haag als een donkere wolk boven de gebeurtenissen en personages hangen. Het mysterieuze De stille kracht (1900) speelt helemaal in Indië. Couperus baseerde de roman op zijn eigen kinderherinneringen aan Nederlands-Indië.

Louis Couperus was een goedgeklede dandy én een harde werker, hij was kosmopoliet én vergroeid met zijn geboortestad Den Haag. Hoewel hij als persoon vol schijnbare tegenstrijdigheden zat, is zijn grote oeuvre een eenheid: een dwingende rol voor het noodlot, in zichzelf gekeerde personages en een consequent volgehouden eigen schrijfstijl.” (http://www.literatuurgeschiedenis.nl/lg/19de/auteurs/lg19033.html)

Beoordeling

Ik wist in eersten instantie niet zo goed wat ik van dit boek moest verwachten. Ik had er ook niet echt over nagedacht, maar ben gewoon begonnen met lezen. Ik vond het boek erg langdradig, en had veel moeite om het te lezen. Ik begrijp niet helemaal wat de bedoeling van het boek is, want het enige wat gedaan word is het beschrijven van het leven van van Oudijck, en wat andere mensen in zijn omgeving. Behalve dan wat “gegoochel” in het rezidentshuis gebeurt er vrij weinig, en komt het erop neer dat de vrouw van van Oudijck een aantal affaires heeft, en dat op een gegeven moment zijn hele leven als het ware instort. Alles word zo duidelijk mogelijk opgeschreven, wat kenmerkend is voor de tijd van het boek.

Bronnen

http://www.literatuurgeschiedenis.nl/lg/19de/auteurs/lg19033.html

http://www.scholieren.com/boekverslag/59307

Extra opdracht 14

De stille kracht van Louis Couperus is een typisch boek voor het naturalisme. Alles word tot in de kleinste details verteld. Als iemand een wandeling gaat maken word de omgeving heel duidelijk beschreven. “halfcirkels van groote, witte potten met rozen en chrysanten, met palmen en caladiums, bogen links en rechts wijd voor het huis naar ter zijde uit. Een breede grindlaan vormde den oprit tot in de witgezuilde portiek; dan strekte zich uit een wijd dor gazon met potten omgeven, en, in het midden een gemetseld voetstuk, een monumentale vaaspot, met een groote latania. Een groene frischheid was daar de kronkelende vijver, waar de reuzenbladeren eener Victoria Regia als dofgroene prezenteerbladen zich rondden tegen elkaâr, met een enkele blankende lotosachtige bloem er tuschen. Een pad kronkelde langs den vijver en op een met kiezelsteen geplaveide ronde plek rees een hooge vlaggestok”(blz 6) Zo gaat het nog een tijdje door. Ook de houding personen worden heel duidelijk beschreven. “de groote stevige man, die daar stond, wijdbeens, op-ademend den, langzaam met vlagen aanwaaienden,” (blz 9). Ook het doorbreken van taboes is duidelijk te merken in dit boek. Zo zijn er affaires zoals die van Leonie met Addy, maar ook met Theo. “En in den donker bleven zij nog een oogenblik, zij, trots de openheid der galerij, bijna in den arm van haar zoon en haar minnaar” (blz 162) Ook jaloezie is aanwezig in dit boek. Zo is Leonie jaloers op de avondwandelingen van Addy met Doddy, en zijn alle meiden jaloers op Leonie omdat zij veel met Addy gaat. En het veel te veel drinken van de regent, en de gokverslaving komen aan bod. Ook de determinerende factoren zijn heel duidelijk in het boek. Zo zijn alle vrouwen in Indië verveelt (omgeving) en alle mannen zijn alleen maar bezig met werken. De erfelijkheid is ook duidelijk. Zo heeft de hele familie van de regent een dobbelverslaving. “Maar heftiger werd Van Oudijck en hij verweet haar, dat zij nooit goeden invloed had uitgeoefend op hare zonen en neven. Dat zij de slechte geest was van haar geslacht, omdat een demon van speelzucht en winzucht haar vast had in zijn klauwen.” (blz 119) En er word gezegd dat Addy zijn oom ook zo goed met de vrouwen omgaat. Ook opvoeding is heel gemakkelijk te zien. Eva is heel erg cultureel en artistiek opgevoed. Dit blijft ze ook in Indie nog doen, en word zelfs van haar geacht. “Zij mocht alles, als zij maar voortging te zorgen voor wat gezelligheid, voor wat komedie, voor wat muziek, voor wat prettig sociaal samenleven. Dat was nu eenmaal de plicht die op haar rustte: te zorgen voor het mondaine element in Laboewangi.” (blz 47) Van Helderen is in Indië geboren en getogen, maar heeft niets Indisch. Hij word zelfs het meest Hollandsch genoemd.

Bij een aantal voorbeelden heb ik geen bladzijden opgeschreven aangezien dit in het hele boek duidelijk word, maar niet met één bepaalde passage of op één bladzijde.